Złota Orda.html
Złota Orda (mong. Алтан Ордын улс / Ałtan Ordyn Ułs; tt. Altın Urda) – historyczne państwo mongolsko-tatarskie, założone ok. 1240 r. w zachodniej części imperium Czyngis-chana przez jego wnuka Batu-chana, ze stolicą w Saraj Batu (1242-1454).
Po podbojach w swym największym zasięgu obejmowało terytoria na zachód od Irtyszu do gór Kaukazu, Morza Czarnego i dorzecza Wołgi i Kamy, przy uzależnieniu wszystkich księstw ruskich. Początkowo była podzielona na dwie odrębne części: Błękitną Ordę (właściwą, wschodnią) i Białą Ordę (zachodnią). Obie części połączył w 1378 Tochtamysz.
Od XIV w. kraj pogrążał się w stopniowej destabilizacji. Na początku XV w. rozpadło się na chanaty syberyjski, astrachański, kazański, krymski, uzbecki i inne. Po 1435 r. nastąpiła odbudowa kraju jako Wielka Orda. Kres Wielkiej Ordzie położył najazd wojsk chanatu krymskiego pod wodzą chana Mengli I Gireja w 1502 r.
Nazwa powstała od oznaczenia w tradycji mongolskiej "środka" kolorem złotym. W okresie powstawania Złotej Ordy (Ałtyn Ordu) zakładano iż terytorium państwa mongolskiego powiększy się o centralną część Europy (próba podboju Węgier w 1241/1242) przez co państwo ze stolicą w Saraj Batu stanowić miało geograficznie środkowy obszar imperium ordy.
Spis treści |
edytuj Chanowie Błękitnej Ordy i Złotej Ordy
- Batu-chan (1227-1255)
- Sartak (1255-1256)
- Ulagczy (1256-1257)
- Berke (1257-1267)
- Monge Timur (1267-1280)
- Tode Monge (1280-1287)
- Tole Buka (1287-1291)
- Tokta (1291-1312)
- Ozbeg (1312-1341)
- Tyny Beg (1341-1342)
- Dżany Beg (1342-1357)
- Berdi Beg (1357-1359)
- Kulpa (1359-1360)
- Newruz (1360)
- Chidr (1360-1361)
- Timur Kodża (1361)
- okres anarchii (1361-1374)
- Urus (1374-1375)
- Tuktatija (1375)
- Timur Melik (1375-1377)
edytuj Chanowie Złotej Ordy
- Tochtamysz (1377-1395)
- Timur Kutlug (1395-1401)
- Szadi Beg (1401-1407)
- Pulad Chan (1407-1410)
- Timur (1410-1412)
- Dżalal ad-Din (1412)
- Karim Berdi (1412-1414)
- Kebek (1414-1417)
- Jeremferden (1417-1419)
- Olug Mohammed (1419-1421)
- Dawlat Berdi (1419-1421)
- Barak (1422-1427)
- Olug Mohammed (1428-1433)
- Sajid Ahmed (1433-1435)
edytuj Chanowie Wielkiej Ordy
- Kuchuk Muhammad (1435-1459)
- Mahmud (1459-1465)
- Akhmat (1465-1481)
- Szejk Ahmad (1481-1498)
- Murtada (1481-1499)
- Szejk Ahmad (1499-1502)
edytuj Zobacz też
Aktualny kurs dolara:
dolar amerykański(USD): 2,9551
Online News
W jakim przypadku konsument może oczekiwać wymiany wadliwego telefonu na nowy, kiedy zaś spodziewać się naprawy starego egzemplarza? Na prośbę Czytelnika Dziennik Internautów poprosił o wypowiedzi ekspertów. [read more]
Co najmniej 70 osób zostało oszukanych przez rozbitą dziś grupę przestępczą z Olsztyna oraz zatrzymanego przez funkcjonariuszy 28-latka ze Szprotawy. Policja zwraca uwagę, że w wyniku oszukańczych procederów poszkodowanych osób może być nawet 100. [read more]
Pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej rozpoczęli akcję przeciwko sieci sklepów działających pod szyldem Dopalacze.com, niedługo rozpocznie się też kontrola sprzedaży internetowej. Preparaty reklamowane są jako środki poprawiające nastrój lub koncentrację. O ich szkodliwości Dziennik Internautów rozmawiał z kierownikiem jednego z ośrodków Monaru. [read more]
Prace nad drugą wersją Google Chrome już trwają, czego dowodem jest wersja 2.0.156.1 udostępniona przez kanał aktualizacji dla deweloperów. Google wyposażyło ją w ulepszone powiększanie stron, funkcję autoscroll i jeszcze kilka nowości. [read more]
Coroczny zjazd osób związanych z Wikipedią może odbyć się w Gdańsku. Polska kandydatura musiałaby zwyciężyć z takimi miastami, jak Oxford, Rio de Janeiro czy Kopenhaga, ale według inicjatora pomysłu, Wojciecha Pędzicha, Polacy mają na to realne szanse. [read more]
Miasta
- Katowice
- Wrocław
- Warszawa
- Gdańsk
- Opole
- Bydgoszcz
- Lublin
- Sosnowiec
- Olsztyn
- Szczecin
- Gdynia
- Sopot
- Zakopane
- Kielce
- Konin
- Gliwice
- Tychy
- Bombaj
- Moskwa
- Seul
- Tokio
- Kair
- Pekin
- Londyn
- Teheran
- Bagdad
- Bangkok
- Kalkuta
- Toronto
- Sydney
- Aleksandria
- Melbourne
- Pusan
- Sofia
- Zagrzeb
- Praga
- Tallinn
- Helsinki
- Ateny
- Madryt
- Amsterdam
- Dublin
- Hawana
- Bejrut
- Wilno
- Ryga
- Oslo
- Belgrad
- Singapur
- Waszyngton
