Ten artykuł dotyczy stolicy Iraku. Zobacz też: inne znaczenia słów Bagdad i Baghdad.

Współrzędne: 33°20' N 44°23' EGeografia

Bagdad
بغداد
Państwo Irak Irak
Prowincja Bagdad
prezydent Sabir al-Isawi
Powierzchnia 204,2 km²
Położenie 33° 20' N
44° 23' E
Wysokość 44 m n.p.m.
Ludność (2005)
• liczba ludności
• aglomeracja

5 672 516

ok. 8 000 000
Miasta partnerskie Egipt Egipt, Kair,
Jordania Jordania, Amman
Położenie na mapie kraju
Bagdadبغداد
Bagdadبغداد
Bagdad
بغداد
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Bagdad - Bank Centralny (czerwiec 2003)
Bagdad - Bank Centralny (czerwiec 2003)

Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) - stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

Spis treści

edytuj Historia

Bagdad został założony w 762 roku przez drugiego kalifa z dynastii Abbasydów, Al-Mansura. Zgodnie z intencją założyciela miał być stolicą imperium Abbasydów i zastąpić dotychczasowy kalifat, Al-Kufę. Przenosiny były podyktowane zagrożeniem ze strony ugrupowań szyickich i podbitej ludności. Z tego też powodu został usytuowany w zakolu Tygrysu.

Pierwotna nazwa Madinat as-Salam (czyli Miasto Spokoju) nie utrzymała się i miasto przejęło nazwę po okolicznej wiosce. Samo zaś zbudowano na planie koła o średnicy ok. 3 km, co zapewniało miastu funkcjonalność.

W ciągu jednego pokolenia stał się głównym centrum nauczania i handlu. Niektóre źródła podają, że posiadał wtedy ponad milion mieszkańców, jednak bardziej prawdopodobne są mniejsze liczby.

W Bagdadzie założono m.in. bibliotekę Chizanat al-Hikma, która przeistoczyła się w najważniejszą akademię muzułmańskiego świata nazwaną Bajt al-Hikma.

Początkowy rozrost Bagdadu został spowolniony w obliczu kłopotów jakie zaczęły spotykać kalifat, m.in. tymczasowe przenosiny stolicy do Samarry (w latach 808-819 oraz 836-892), utrata najodleglejszych zachodnich i wschodnich prowincji, okresy politycznej dominacji lokalnej perskiej dynastii Bujjidów 945-1055 oraz Turków seldżuckich (1055-1135), a także spory na łonie islamu o schedę po Proroku i o tytuł kalifa (Fatymidzi, Umajjadzi).

Pomimo to miasto pozostało jednym z kulturowych i handlowych ośrodków imperium, aż do 10 lutego 1258, gdy zostało złupione przez Mongołów pod wodzą Hulagu-chana. Mongołowie zmasakrowali wtedy 800 tys. mieszkańców miasta, w tym także kalifa Al-Mutasima, jak się okazało ostatniego z linii Abbasydów, i zniszczyli znaczną część miasta. Napaść na Bagdad zakończyła schyłek kalifatu abbasydzkiego i przyspieszyła upadek cywilizacji arabskiej.

W 1401 roku Bagdad został ponownie splądrowany przez Mongołów pod wodzą Timura (Tamerlana). Stał się stolicą prowincji kontrolowanej przez Dżala'irydów (1400-1411), stowarzyszone plemiona mongolskie: Kara Kojunlu (1412-1469), Ak Kojunlu (1469-1508) i dynastię Safawidów (1508-1534). W 1534 został podbity przez imperium otomańskie.

Pozostał pod panowaniem tureckim do czasu zajęcia Iraku w 1917 roku przez Brytyjczyków i ustanowienia królestwa Iraku w 1921. W 1932 roku Irak formalnie uzyskał niepodległość, a w 1946 pełną. Przez cały ten czas pozostawał jego stolicą.

Populacja miasta wzrosła z 145 tys. w 1900 (szacunkowa liczba) do 580 tys. w 1950. Bagdad bardzo ucierpiał w trakcie i po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 - zniszczenia infrastruktury komunikacyjnej, energetycznej i wodno-kanalizacyjnej.

edytuj Położenie geograficzne

Bagdad znajduje się w centralnej części Iraku, w środkowym biegu rzeki Tygrys, która jest żeglowna od wybrzeża do Bagdadu. Centrum miasta jest położone na wysokości 44 m n.p.m.;

Plan miasta z 2003
Plan miasta z 2003

edytuj Ciekawostki

Wiele opowieści z Księgi tysiąca i jednej nocy rozgrywa się w Bagdadzie, nazywanym tam "Miastem Pokoju". Najczęściej zaś wspominanym władcą jest kalif Harun ar-Raszid.

edytuj Zobacz też

Wikinews
Zobacz wiadomości w serwisie Wikinews:


Aktualny kurs dolara:
dolar amerykański(USD): 2,2605

Online News


Dane osobowe wciąż nie są bezpieczne, zwłaszcza na Wyspach Brytyjskich, które zdają się przodować pod względem ich utraty, najczęściej za pośrednictwem serwisu eBay. Właśnie śéiatło dzienne ujrzał kolejny taki przypadek. [read more]


Załatwienie spraw urzędowych przez osoby mające problemy ze słuchem jest najczęściej bardzo trudne. Może to jednak zmienić Wiktor. [read more]


Handlujący w Sieci w szarej strefie powinni mieć się na baczności. Nowelizacja przepisów da organom kontroli skarbowej nowe narzędzia w walce z nieuczciwymi wobec państwa sprzedawcami. [read more]


9 września 2008 roku rusza druga edycja projektu „Srebrny Internet 2 – seniorzy uczą seniorów” organizowanego przez Stowarzyszenie Społeczeństwa Wiedzy. Celem przedsięwzięcia jest aktywizacja zawodowa i społeczna osób w wieku po 50 roku życia, które uczone będą korzystania z nowych technologii. [read more]


Trwa rejestracja na pierwsze w Polsce spotkanie właścicieli domen internetowych – MeetDomainers, które odbędzie się w dniach 3-4 października 2008 w Hotelu Grand w Krakowie. [read more]


Miasta